Dier van de Maand Vicuña

In de Zuid-Amerikaanse bergen wonen verschillende dieren die heerlijk zachte wol voortbrengen en (in veel gevallen) lasten kunnen dragen voor de plaatselijke bevolking. Eén van deze dieren is de vicuña. De vicuña is de kleinste van de kameelachtigen én familie van de lama en de alpaca die ook al zo een heerlijke zachte vacht hebben. Met hun grote kijkers hebben ze een schattig uiterlijk. En de vicuña mag zich dit keer Dier van de Maand noemen! (foto’s: Berry de Nijs/Writing Berries en Henk de Nijs, foto's Avifauna) Diergaarde Blijdorp

Uiterlijke kenmerken vicuña

De vicuña heeft een licht goudbruine vacht met een witte tot crèmekleurige buik. Opvallend is de lange hals, net als bij een lama, kameel of alpaca. Het uiterlijk is heel gracieus met een verfijnde kop en benen. De grote ogen zijn van lange wimpers voorzien. Ze hebben spitse oren die boven op het hoofd staan. De vicuña kan 35 tot 65 kilo wegen en een schouderhoogte van 70 tot en met 110 centimeter bereiken. Bijzonder aan deze dieren is dat de ondertanden altijd blijven doorgroeien. Maar deze slijten vanzelf af. Soms ontstaat er een schattige onderbeet van, maar ook in dierenparken wordt daar heel goed opgelet. Die tanden kunnen ze overigens goed gebruiken, want ze kunnen in de hoge bergen veel harde en taaie planten tegenkomen en die scherpe tanden helpen daar zeker bij. Diergaarde Blijdorp

WILDLANDS | Vogelpark Avifauna

Zacht wolletje

De vacht van de vicuña is heel zacht en verfijnd. Sterker nog; het is de fijnste wol ter wereld! Dat wisten de Inca’s maar al te goed. Net als bij zijn familieleden kan je er heel mooie wol van spinnen. In het wild worden de dieren jaarlijks gevangen om ze te kunnen scheren, net als bij schapen wordt gedaan. Nu is het scheren op zich niet altijd nodig bij kameelachtigen; de wintervacht laat vanzelf los, waardoor je het na een tijdje zou kunnen oppakken of loshalen van de zomervacht. In dierenparken zie je dit natuurlijke proces vaak, waardoor de dieren een tijdje een tikkeltje verwaarloosd eruit zien, maar dat zijn ze natuurlijk niet. ARTIS

Kameelachtige

De vicuña is een kameelachtige, maar dan zonder bulten, want dat heeft deze soort niet nodig. Net als dus de kameel, dromedaris, alpaca, lama en guanaco kan de vicuña goed tegen kou en kunnen ze lange afstanden afleggen. Het is vooral grappig om te zien dat deze dieren allemaal overeenkomsten hebben, maar toch net een beetje anders zijn. En natuurlijk het feit dat de kameel en dromedaris helemaal niet in Zuid-Amerika voorkomen. Familie op afstand dus, maar als je goed kijkt, zie je zeker overeenkomsten. Diergaarde Blijdorp

Leefgebied vicuña

De vicuña woont in het wild in de Andes. Deze bergen strekken zich uit over verschillende landen in Zuid-Amerika. De vicuña is te vinden op zo’n 3.500 tot 5.000 meter hoogte, langs de westkust van Chili, Peru, Bolivia en Argentinië. Het dier kan door zijn sterke hart en bloed waarin veel zuurstof wordt vastgehouden heel goed omgaan met de ijle lucht op deze hoogte. Zijn kleinere fysiek zorgt er ook voor dat hij gemakkelijk over de bergen kan voortbewegen. Wist je trouwens dat de vicuña het nationale symbool is van Peru? Dat vind ik altijd wel bijzonder. In die hoge bergen vinden zij hun eten en zijn ze vaak bij beekjes te vinden om lekker fris bergwater te kunnen drinken. Vogelpark Avifauna

Diergaarde Blijdorp | ARTIS

Sociale leven van de vicuña

Vicuña’s zijn heel sociale dieren die graag in groepsverband leven. Sterker nog: ze bakenen als groep zelfs door poephopen, van wel twee meter in doorsnee, te maken hun territorium af. Gezellig, zo een gezamenlijke toiletgang! En dat bij twee soorten territoria, namelijk een lager gelegen plek om te slapen en een hogere plek om te eten. Een familiegroep bestaat vaan uit een volwassen mannetje en vier tot vijftien volwassen vrouwtjes met hun jongen. Het volwassen mannetje is de baas van de groep. Deze moedige leider waarschuwt fluitend voor gevaar en zet zichzelf ook tussen het gevaar en de groep in. Hij paart ook met de vrouwtjes die na een draagtijd van 11 maanden dan één jong krijgen. Net als bij andere kameelachtigen moet het jong snel mee kunnen lopen met de groep en staat al na een kwartier na de geboorte. Vervolgens is het jong 10 maanden afhankelijk van zijn moeder voor eten en daarna kan hij de wijde wereld in. Na twee jaar is het jong zelf al vruchtbaar. Vogelpark Avifauna

WILDLANDS | Diergaarde Blijdorp

Niet meer bedreigd in het wild

Dat zachte wolletje waar je eerder over kon lezen, is iets wat tot op de dag van vandaag heel geliefd is bij de plaatselijke bevolking. Het is zo verfijnd en zacht en je kan er warme truien en andere kleding van breien, weven of haken. Dat wolletje heeft dit dier bijna de kop gekost. Vroeger bij de Inca’s en andere stammen werden de dieren eens per jaar bijeengedreven en geschoren, waarna ze weer vrijgelaten werden. Niets aan de hand dus, totdat de Spanjaarden in Zuid-Amerika aankwamen en de wol ontdekten. In plaats van drijven, vangen, scheren en weer vrijlaten, besloten de Spanjaarden de dieren te doden voor hun wol. Hierdoor raakten de vicuña’s uit te sterven! Gelukkig stak de wet van Simon Bolivar, een Zuid-Amerikaanse vrijheidsstrijder, daar een stokje voor. Deze wet werd in 1825 ingesteld en daarmee werd de vicuña als eerste Zuid-Amerikaanse dier officieel beschermd. Sindsdien wonen de dieren in reservaten in het Andesgebergte van Peru en Bolivia en worden ze eens per jaar bijeengedreven, gevangen, geschoren en weer vrijgelaten. Hierdoor is de populatie weer gegroeid en is de vicuña niet meer bedreigd in het wild. Diergaarde Blijdorp

Vicuña in de dierentuin

De vicuña is niet bedreigd en daarom zie je deze prachtige, gracieuze dieren niet zo vaak in dierenparken, maar er zijn er toch zes in Nederland waar je ze heerlijk kan bewonderen. Soms delen ze een verblijf met een ander dier, zoals in Avifauna waar de vicuña samenwoont met de reuzenmiereneter. Niet zo vreemd, want die komen ook uit Zuid-Amerika. Maar je ziet ze soms ook met andere dieren. Vogelpark Avifauna

Vicuña’s wonen in:
AquaZOO Leeuwarden | ARTIS | Diergaarde Blijdorp | GaiaZOO | Vogelpark Avifauna | WILDLANDS | ZooParc Overloon

WILDLANDS

Ontbreken er dierentuinen in dit lijstje waar vicuña’s te bewonderen zijn? Laat het mij weten door middel van een berichtje via het contactformulier of een reactie onder dit artikel. Het gaat hier alleen om dierentuinen in Nederland.