Bewonder de verhalen over gevederde vrienden bij BIRDS in het Mauritshuis

Vogels. Ze zijn er in vele verschillende soorten en maten. Helemaal wit of juist paars met blauw. Geel, groen, roze en rood zijn ook kleuren die de veren van vogels kunnen hebben, evenals wit, grijs, zwart en bruin. Ze kunnen vrij in de lucht zweven of juist heel goed zwemmen en soms zelfs allebei. Vogels spreken al eeuwen tot de verbeelding en komen in veel culturen voor als berichtgevers van het hiernamaals, de koeriers van de ziel of geest, als symbolen voor kracht, pracht en vrijheid. We bewonderen ze, verafgoden ze, zijn jaloers op hun vliegkunsten én eten ze op of trekken hun veren aan. Al deze aspecten van vogels komen naar voren in de tentoonstelling BIRDS in het Maurtishuis. (foto’s: Berry de Nijs/Writing Berries)

Welkom in het vogelhuis

De tentoonstelling BIRDS is een samenwerking tussen curators The Goldfinch (de distelvink) en Sir Simon Schama. Het vinkje in deze zin is natuurlijk Het puttertje dat Carel Fabritius schilderde. Het beroemde schilderijtje laat namelijk zien dat wij vogeltjes ook als huisdier willen houden. Een aspect dat ook in de tentoonstelling terugkomt. Simon Schama (13 februari 1945) is een wereldwijd bekende Britse historicus. Zijn specialiteiten zijn kunstgeschiedenis, Nederlandse, Franse en Joodse geschiedenis. Volgens zijn heel fascinerend voor hem en hij had al meteen enkele topstukken voor ogen die de rol van vogels in de geschiedenis weerspiegelen. De tentoonstelling is een prachtige samensmelting van moderne en oude kunst met als doel ons weer eens duidelijker naar de vogel te laten kijken.

Van geniaal tot om op te eten

BIRDS bezoek je in de tentoonstellingsruimte van het Mauritshuis. Deze zaal is wederom optimaal benut om onze gevleugelde vrienden in de spotlight te zetten. Verdeeld over verschillende hoofdstukjes over vogels en in plaats in onze geschiedenis, ontdek je echt overal iets bijzonders. Zo staan onder meer de jacht, liefde en jaloezie centraal (want o wat zouden we ook graag zelf willen vliegen). Maar ook de genialiteit van vogels, zoals het eksternest wat geleend is uit de collectie van Naturalis, gemaakt van vogelwerende pinnen. En hoe we ze zien als boodschappers tussen de wereld hier en na de dood. Daarnaast schuwen de tentoonstellingsmakers het niet om ook de keerzijde van al dat moois te laten zien. Want als je op vogels jaagt, dan doe je dat vaak om ze op te eten. En om van hun veren hoeden en andere kledingstukken te fabriceren. En hoe zit het met het houden van (wilde) vogels als huisdier? Of met het vergiftigen van dieren, zoals gieren, waardoor het heel slecht met ze gaat in het wild. En dan hebben we het nog niet over de Domino-mus en klimaatveranderingen gehad. Door al die facetten van de vogel te belichten, is er een heel compleet beeld ontstaan, samengebracht in prachtige kunstwerken.

Kunst in al haar facetten

Vogels zijn er in allerlei soorten en maten en daarom is het logisch dat de tentoonstelling ook allerlei verschillende vormen van kunst laat zien. Zo kun je beelden bekijken van de spreeuwendans gemaakt door Jan van IJken; een prachtige film waarbij honderden spreeuwen de mooiste figuren maken in de lucht. Maar ook kijken en luisteren naar video’s over de bio-industrie, reclames van Greenpeace en KLM met zwanen en is er een video die demonstreert hoe de speeldoos met vogeltjes klinkt en beweegt. Er zijn kledingstukken, kunstobjecten, schilderijen en tekeningen om te bewonderen. En wat dacht je van taxidermie en een gier van stof? Maar er zijn ook twee handgeschreven pagina’s van Leonardo Da Vinci. Deze veelzijdigheid maakt de tentoonstelling extra bijzonder en er is voor iedereen wel iets om naar te kijken.

Allerlei extra’s

Bij de tentoonstelling is een catalogus (zeg maar boek) verschenen, genaamd BIRDS, Het puttertje, mens en vogel, geschreven door Martine Gosselink (directeur van het Mauritshuis) en Simon Schama. Hierin zetten ze samen uiteen hoe belangrijk vogels voor ons zijn en hoe dat in de kunst en geschiedenis terug te zien is. Aan het einde van het boek is een bloemlezing te vinden van songteksten, gedichten en andere mooie verhalen en quotes over vogels. Bezoekers van BIRDS krijgen een zakje met speciaal geselecteerde bloemzaden om puttertjes naar je tuin te kunnen lokken. Plant deze zaadjes en zie hoe de vogels op deze bloemen afkomen! Verder is er een speciale Vogelspotcast en twee audiotours; een Nederlandse ingesproken voor Martine en een Engelse ingesproken door Sir Simon.

Praktische informatie

Hou je van vogels, symboliek, liefde, mythologie, het puttertje (even gevlogen van de zaal waar hij normaal hangt), kleding en gewoon van vogels in het algemeen? Ga dan naar het Mauritshuis. Van 12 februari tot en met 7 juni 2026 geniet je van al deze werken, verhalen en meer. Het Mauritshuis vind je in Den Haag aan het Plein (bij het Binnenhof) en is heel goed met het openbaar vervoer te bereiken. Voor tickets en meer informatie kijk je op Mauritshuis.nl.