Lekker Lezen De Zevensprong

♪ Heb je wel gehoord van de zeven, de zeven? Heb je wel gehoord van de zevensprong? Ze zeggen dat ik niet dansen kan, maar ik kan dansen als een edelman. Dat is één…♪ Als kind zijnde was dit een favoriet liedje om met vriendjes en vriendinnetjes op te dansen. De Zevensprong is overigens meer dan alleen een liedje. Het is ook een televisieserie uit de jaren 1980 én het is vooral een prachtig kinderboek vol avontuur, bijzondere personages en vriendschappen. Tonke Dragt schreef dit boek en is tot op de dag van vandaag een van mijn meest favoriete kinderboeken. (foto: Berry de Nijs/Writing Berries)

Boekgegevens

Titel: De Zevensprong
Auteur: Tonke Dragt
Uitgeverij: Leopold
Uitvoering: hardback met sleeve
Bladzijdes: 312
Prijs: € 23,99
Leeftijd: 10+

Meester Frans

De Zevensprong gaat over Meester Frans van der Steg. Hij werkt nog niet zo lang op een basisschool in het dorp en moet nog zeer wennen aan de nieuwe omgeving. Toch lijken de kinderen al dol te zijn op hem, omdat hij zulke spannende verhalen kan vertellen. Hij verzint van alles en doet dan net alsof hij het zelf heeft meegemaakt. Dan is het verhaal even ‘op’ en zegt hij tegen de kinderen dat hij op een brief zit te wachten. Dat is natuurlijk niet waar, maar toch krijgt hij een geheimzinnige brief met daarin de boodschap dat hij opgehaald zou worden met een koets voor ‘een onderhoud’ op een landhuis. Verbaasd en nieuwsgierig stapt hij in en ontdekt dat hij wordt ingehuurd om Geert-Jan, de jongen die daar woont, les te geven. Alleen in de middag, want de rest van de tijd moet de jongen het hele huis doorzoeken en gaandeweg komt Frans erachter dat hij zijn leerling daarbij moet helpen. De brief en het ritje in de koets vormen het startpunt van een doldwaas avontuur, waarbij Frans steeds weer voor verschillende keuzes komt te staan. Hoewel de Zevensprong over kinderen gaat en voor kinderen is, beleven we het verhaal vanuit meester Frans. Dat levert een leuk perspectief op, want hij lijkt zo streng, maar is eigenlijk heel avontuurlijk, beschermend en fantasievol. En dit keer speelt hij echt de hoofdrol in een avontuur.

Zeven als leidraad

De Zevensprong draait om verschillende zevens. Allereerst is er de Zevensprong in het bos; een kruispunt waar je zeven verschillende paden kan kiezen. Deze paden leiden ook iedere keer naar een nieuw personage en helpen in de zoektocht naar de geheimzinnige schat. Daarnaast staat het kinderliedje (dat ergens in de negentiende eeuw is opgetekend, maar vast nog ouder is) centraal. Het wordt gezongen op school en aan het eind van het verhaal, als onderdeel om die schat echt te kunnen vinden. Daarnaast zijn er zeven bondgenoten die Geert-Jan moeten helpen en beschermen tegen zijn oom. En het boek bestaat uit zeven hoofdstukken, die ieder zijn opgedeeld in verschillende delen, de delen van de Zevensprong. Want het eerste hoofdstuk heeft 1 deel, de tweede 2 enzovoort. Het wordt ook aangeduid met ‘Dat is één’, ‘Dat is twee’ tot aan ‘Dat is zeven’. Het is dus net alsof je door het boek heen de Zevensprong zingt en danst. Samen met Frans, Geert-Jan, de schoolkinderen en al die andere toffe, kleurrijke personages.

Wist je dat…

Tonke heeft de Zevensprong gebaseerd op een Zessprong in Gorssel. Deze bestaat echt, in het bos. Ze vertelt dat zelf aan het einde van het boek in een brief aan de lezers. Gorssel ligt tussen Zutphen en Deventer en zij vierde met familie en vrienden daar een heerlijke zomervakantie. Spelend in het bos, in een pension, naar de plaatsjes in de buurt… en altijd kwamen ze weer uit op de Zessprong in het bos, zonder verharde wegen of auto’s, maar mét een indrukwekkende houten wegwijzer. Het deed haar meteen denken aan het kinderliedje en fantaseerde er zelf een zevende, vergeten, verborgen weg bij. Dit idee bleef altijd in haar hoofd spelen en in 1967 was daar het boek de Zevensprong, waarbij de Zessprong van Gorssel dus eigenlijk onderdeel van uitmaakt.

Boek & serie

Deze uitgave met de groene kaft is verschenen op 18 juni 2018, maar het boek is véél ouder. Het werd namelijk voor het eerst uitgegeven in 1967. In 1981 werd de televisieserie opgenomen en deze werd uitgezonden in 1982 tussen 30 september en 23 december met iedere week een spannend deel van het boek. Ik heb de serie jaren later op dvd aangeschaft, maar je kan alle afleveringen ook bekijken via Schatkamer van Beeld en Geluid. O en de opnames zijn overigens ook gemaakt in Gorssel!

Tonke Dragt: illustrator en schrijfster

Tonke werd op 12 november 1930 geboren in Batavia (nu Jakarta, Indonesië) en kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog in een kamp terecht. Daar verveelde ze zich en ging daarom samen met een vriendinnetje boeken schrijven op alles wat ze konden vinden. Eigenlijk begon daar al de liefde voor het creëren voor verhalen en beelden. Na de oorlog verhuisde de familie naar Nederland, waar Tonke na de HBS naar de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag ging. Vervolgens ging ze als tekenlerares aan de slag op een middelbare school in Rijswijk. Om de leerlingen geconcentreerd te houden, vertelde ze verhalen, net als meester Frans… Deze verhalen werden later gepubliceerd in kindertijdschrift Kris Kras en in 1961 verscheen haar eerste boek, Verhalen van de tweelingbroers. Haar meest beroemde boek De brief voor de koning verscheen in 1962 en daarvoor ontving ze een prijs wat nu de Gouden Griffel had geweest. Ze heeft ook zeker een griffel gewonnen voor De brief voor de koning, en niet zomaar eentje; de Griffel der Griffels voor het mooiste kinderboek aller tijden. Deze ontving ze in 2004. Tonke heeft ook veel illustraties gemaakt voor kinderboeken. De tekeningen in De Zevensprong maakte ze ook zelf. De coverillustratie van deze uitgave is van Nathan Burton Design. Tonke heeft heel veel mooie boeken gemaakt. Op 12 juli 2024 is zij overleden, maar haar werk blijft beschikbaar voor iedereen, want haar nalatenschap wordt beheerd door de Stichting Tijger.

Prachtig boek, vol mysterie en vriendschap

De Zevensprong brengt mysterie, vriendschap en een zoektocht naar jezelf samen in een prachtig verhaal vol spanning en vraagtekens. Als kind vond ik het schitterend en als volwassene kan ik mij er ook nog steeds in verliezen. Natuurlijk is het boek af en toe wat gedateerd. Een mobiele telefoon zal je er niet in terugvinden en de woorden van Tonke zijn niet hertaald naar het heden. Zo heeft ze het gewoon over de eerste klas van de basisschool en niet over groep 3. Wel wordt door middel van een sterretje in de tekst en met voetnoten duidelijk gemaakt wat dan iets betekent of hoe het tegenwoordig heet. Daar hou ik van, want zo blijft de charme van het origineel overeind staan en blijft het ook leuk voor kinderen van nu.

♪ En dat is zee-eee-ven! ♪