Dier van de Maand Gevlekte hyena’s

De een vindt ze fantastisch, de ander maar griezelig en vreemd. Dat ze een beetje vreemd zijn, is eigenlijk helemaal niet zo gek. De hyena lijkt op een hond, maar kan via de wetenschap beter onder katachtigen geschaard worden. Daarnaast lopen ze op een typische manier, waardoor het lijkt alsof ze altijd sluipen, maar ook met swagger door het leven gaan. Er zijn verschillende soorten hyena’s, maar in dierenparken komen we vooral de meest bekende soort tegen; de gevlekte hyena. In mijn ogen een prachtig dier, dat door sommigen een beetje onbegrepen is. (foto’s: Berry de Nijs/Writing Berries) Safaripark Beekse Bergen

Uiterlijke kenmerken gevlekte hyena

De grootste van alle hyena’s; dat is de gevlekte hyena. Hij is naast groot ook het meest agressief en luidruchtig. Gevlekte hyena’s zijn licht grijsbruin tot geelbruin en roodbruin van kleur, waarbij de vlekken donkerbruin en zwart kunnen zijn. Deze vlekken vervagen als de dieren ouder worden. Naast de vachtkleuren en vlekken is deze hyena ook te herkennen aan zijn kop. Zo heeft de gevlekte hyena grote, ronde oren op de brede kop, een zwarte gladde neus en twee grote ogen. Als je naar zijn bouw kijkt, zie ook wel dat het een sterk dier is. Zo heeft de hyena een goed ontwikkelde sterke nek en door de langere voorpoten dan achterpoten, heeft het een krachtig, explosief uiterlijk, waarmee ze gemakkelijk zestig kilometer per uur mee kunnen rennen. Wist je dat het vrouwtje groter is dan het mannetje? Vrouwtjes worden gemiddeld 145 tot 180 centimeter lang, mannetjes 144 tot 174 centimeter. De schouderhoogte van vrouwtjes reikt tussen de 73 en 89 centimeter, mannetjes 70 tot 87 centimeter. Verder heeft de hyena een middellange, borstelige staart met een zwart puntje eraan. DierenPark Amersfoort

Diergaarde Blijdorp | DierenPark Amersfoort

Andere soorten hyena’s

In totaal worden er vier verschillende hyena soorten onderscheiden. De gevlekte hyena is hiervan het grootst en meest bekend. Andere soorten zijn de bruine en gestreepte hyena, welke een beetje op elkaar lijken en kleiner zijn dat de gevlekte variant. Deze laatste is in Nederland ook te bewonderen in een dierenpark en is te herkennen aan zijn lichte vacht met zwarte verticale strepen, typische hyenaloopje en spitse kop met dito neus en oren. De bruine hyena staat ook bekend onder de naam strandwolf. Tot slot is er nog de aardwolf; een kleine hyenasoort die totaal ongevaarlijk en vrij weerloos is. Safaripark Beekse Bergen (archief)

Leefgebied gevlekte hyena

Gevlekte hyena’s wonen net als andere hyenasoorten in Afrika. Deze soort kom je tegen in een zeer groot gebied ten zuiden van de Sahara. De gevlekte hyena gedijt goed in verschillende soorten habitats. Je kan ze tegenkomen op de savanne en in moerassen. Het enige waar deze hyenasoort niet zo van houdt zijn de regenwouden. Rotsgebieden vindt de hyena ook fijn, want daar kan hij rusten in spleten en grotten. Ook dicht struikgewas, lang gras en gegraven holen zijn hiervoor uitermate geschikt. DierenPark Amersfoort

Diergaarde Blijdorp | Safaripark Beekse Bergen

Sociaal leven gevlekte hyena

Hyena’s zijn familiedieren en ze leven graag in clans. Wist je dat het oudste vrouwtje van de clan is de baas? Iedere clan beschikt over zijn eigen hol met gangenstelsel, welke vaak door de pups (ook wel jongen of welpen) worden gegraven. Hier zijn ze heerlijk veilig voor leeuwen en andere roofdieren die een kleine hyena nog wel aan durven te vallen. In het hol wordt de hele dag samen geluierd om er tegen de avond eens op uit te trekken om samen te gaan jagen of eten te zoeken. Hebben ze een prooi te pakken dan zal de clan gaan lachen om aan te geven dat deze van hen is. Hyena’s kunnen het hele jaar door kleintjes krijgen. De vrouwtjes kunnen meerdere mannetjes hebben om mee te paren. Na een draagtijd van ongeveer 4 maanden zondert de aanstaande moeder zich af om in een eigen hol haar kleintjes te krijgen, meestal één tot vier pups per worp. Ze blijven een half jaar moedermelk drinken. Ook krijgen ze pas na een half jaar vlekken. Hyena’s zijn met twee jaar zelfstandig. Dochters blijven bij de clan van hun moeder, zoons gaan op zoek naar een andere clan. Vanaf drie jaar zijn mannetjes volwassen en geslachtsrijp, voor vrouwtjes is dit ongeveer vanaf vier jaar. Wist je trouwens dat de gevlekte hyena in het wild 20 tot 25 jaar oud kan worden? Safaripark Beekse Bergen

Diergaarde Blijdorp | DierenPark Amersfoort

Schoonmakers van de savanne

Hyena’s jagen op prooien en zijn alleen bang voor leeuwen, als die met meer zijn tenminste. Hyena’s eten ook van kadavers die zijn achtergelaten door bijvoorbeeld leeuwen of andere roofdieren. Samen met de gieren ruime ze deze kadavers vakkundig op, want de kaken van een hyena zijn zó sterk dat ze met gemak botten vermalen. De poep van hyena’s kan daarom lijken op krijtjes van al de kalk uit de botten. Diergaarde Blijdorp

Bedreigingen in het wild

Dankzij het grote leefgebied en voldoende voedsel, zijn er in het wild voldoende gevlekte hyena’s te vinden. Volgens de IUCN worden deze dieren niet bedreigd in het wild. Toch is de populatie de afgelopen jaren sterk afgenomen. Zoals gezegd ruimen hyena’s samen met gieren de savanne op, maar de schoonmaakploeg heeft te kampen met mensen die vergiftigde karkassen neerleggen. Gelukkig zijn er verschillende natuurbeschermingsdoelen die zich inzetten om de dieren te beschermen. Bijvoorbeeld door de lokale bevolking te leren dat de wilde dieren belangrijk zijn voor het ecosysteem en er ook andere manieren zijn om je land, oogst en vee te beschermen. Diergaarde Blijdorp

Safaripark Beekse Bergen | DierenPark Amersfoort

Gevlekte hyena’s in de dierentuin

In vijf Nederlandse dierenparken kun je hyena’s bewonderen, in eentje daarvan wonen nog gestreepte hyena’s. Deze bijzondere roofdieren zijn opgenomen in het Europees managementprogramma en het stamboek voor de gevlekte hyena wordt beheerd door DierenPark Amersfoort. Dat betekent dat het Amersfoortse park verantwoordelijk is voor de stambomen van de in Europese dierentuin wonende gevlekte hyena’s en zij geschikte koppels uitzoeken om voor nageslacht te zorgen. Hyena’s zijn gewoon heel bijzonder en ik mag ze graag bewonderen. xxx

Gevlekte hyena’s wonen in:
DierenPark Amersfoort | Dierenpark Hoenderdaell | Diergaarde Blijdorp | Safaripark Beekse Bergen

Gestreepte hyena’s wonen in: Dierenpark Zie-Zoo |

DierenPark Amersfoort

Ontbreken er dierentuinen in dit lijstje waar hyena’s te bewonderen zijn? Laat het mij weten door middel van een berichtje via het contactformulier of een reactie onder dit artikel. Het gaat hier alleen om dierentuinen in Nederland.