800 jaar Kasteel Duivenvoorde Een familiegeschiedenis met toekomstvisie

Dit jaar viert Kasteel Duivenvoorde in Voorschoten een uitzonderlijk jubileum. Het landgoed en kasteel bestaat namelijk 800 jaar! In 1226 wordt Duivenvoorde voor het eerst genoemd in schriftelijke bronnen en daarmee is het één van de oudste landgoederen van Nederland. Aanstaande donderdag 16 april 2026 start het jubileumjaar echt voor publiek. Een groots jubileum mag groots gevierd worden en dat doet het kasteel dan ook met een breed publieksprogramma dat het hele jaar beleefd kan worden: een jubileumtentoonstelling, educatieve routes en activiteiten voor kinderen. (foto’s: Berry de Nijs/Writing Berries)

800 jaar geschiedenis in vogelvlucht

Het bijzondere aan het kasteel en landgoed is dat het door de jaren heen steeds is gegroeid en duurzamer is geworden. Iedere generatie heeft zo voortborduurt op de erfenis van de generatie ervoor, om het landgoed toekomstproof te houden. Nu is het landgoed en het kasteel niet altijd zo groot geweest als nu (het beslaat drie gemeentes!); het startte als een toren, een zogeheten Donjon compleet met dikke verdedigingsmuren. Het was de plek waar de familie van Wassenaer zomers verbleef op het landgoed, wat toendertijd een jachtgebied was. De donjon is allang verdwenen, maar de muren zijn nog te zien in de kelder van het huidige kasteel. Door de eeuwen heen hebben andere bewoners het huis verbouwd en uitgebreid tot het huidige kasteel. De tuin ging van natuurlijk naar barok om vervolgens door landschapsarchitect Zocher junior aangepast te worden naar een pittoreske, natuurlijke Engelse tuin. En dat is alleen nog maar de geschiedenis in vogelvlucht van het uiterlijk van het landgoed. Gelukkig is er in het kasteel voorafgaand aan je bezoek door de kamers een film te zien die je deze geschiedenis, plus die van de familie, in een paar minuten uit de doeken doet.

Drie familienamen

Een ander bijzonder aspect aan het landgoed is dat het een van de weinige kastelen en landgoederen is dat in de documenten werd opgenomen dat er een ‘onversterfelijk leen’ gold. Dit betekent dat bij het overlijden van de man het kasteel in handen bleef van de vrouwelijke lijn. In totaal is Duivenvoorde twee keer overgegaan van de mannelijke naar de vrouwelijke tak van de familie. En daarom zijn er drie verschillende familienamen onlosmakelijk verbonden met het landgoed, te weten Van Wassenaer, de familie Steengracht en Schimmelpennick van der Oye. Heel bijzonder dat tijdens de opening van het jubileumjaar drie nazaten van deze families aanwezig waren om de feestelijkheden te starten!

Grootse viering

Het jubileum wordt groots gevierd met drie moderne kunstwerken. Bouke de Vries maakte De keramische raket; een schaalmodel van een V2 raket gevuld met scherven porselein overgebleven na de ontploffing van de op het landgoed opgeslagen munitie van de Duitsers aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Josua Wechsler maakte Tijdkring; een prachtige sculptuur van acaciahout die je op het landgoed tegenkomt. En Sophie Steengracht creëerde een zestal bijzondere etsen die zijn geïnspireerd op boeken uit de bibliotheek en het landgoed zelf, waarvan zij een nazaat is. Heel toepasselijk zijn deze sprookjesachtige kunstwerken in de Steengracht kamer in het huis te zien.

Zilveren wijnkoeler weer thuis

In de tentoonstelling waar de nieuwe kunstwerken, geheel in de altijd vernieuwende traditie van het landgoed, in zijn opgenomen, ontdekken we ook een heel bijzonder pronkstuk; een zilveren 18de-eeuwse wijnkoeler. Deze schaal werd in 1704 cadeau gegeven door het stadsbestuur van Den Briel aan Arent IX van Wassenaer en zijn echtgenote Anna Margaretha Bentinck, de toenmalige eigenaren van Duivenvoorde. Aanleiding voor dit cadeau was de doop van hun oudste zoon: Jacob Jan Brilanus. Zij kregen dit van Den Briel, omdat Arent IX als echte Watergeus daar gevochten had in de 80-jarige oorlog. Opvallend is dat in plaats van het familiewapen het stadswapen van Den Briel op de koeler is geplaatst. De zilveren wijnkoeler is lang weggeweest uit het kasteel, maar gelukkig dankzij hulp van Vereniging Rembrandt, het Mondriaan Fonds, de Stichting Jacoba van Wassenaer Fonds en het Fonds Nederlandse Adel kon het vorig jaar op de veiling teruggekocht worden voor het museum.

Veel te zien en te doen

In dit jubileumjaar is er veel te zien en te beleven. Zo is er een gloednieuwe audiotour ingesproken, geniet je dus van moderne kunstwerken én bijzondere objecten uit de familiegeschiedenis van het landgoed tijdens de nieuwe tentoonstelling én is er aan de kinderen gedacht. Want kinderen moeten het vroeger op het kasteel maar saai hebben gehad! Daar komt dit jaar echt een einde aan met speeltoestellen bij het paviljoen, een educatief ontdekpad achter het kasteel, een kinderboek geschreven door directeur Antionette van Dorssen, een voorstelling voor kinderen met het verhaal van dit boek en nog veel meer leuke activiteiten. Aan de volwassenen is ook gedacht met lezingen, diners en exclusieve rondleidingen. Zo leer je het landgoed, het kasteel en de familie die Duivenvoorde groots heeft gemaakt weer op een heel andere manier beter kennen!

Praktische informatie

Het jubileumjaar start op 16 april 2026 en op donderdagen, zaterdagen en zondagen ben je het hele jaar verder welkom om het landgoed te ontdekken. Alle andere dagen kun je heerlijk wandelen over het landgoed. Uiteraard zijn er extra openingsmomenten, maar deze vind je allemaal op de website KasteelDuivenvoorde.nl. Hier vind je ook het volledige programma en kun je direct tickets bestellen om het landgoed en Kasteel Duivenvoorde te bezoeken. Het is goed bereikbaar met de auto, de fiets en natuurlijk het OV. Deze informatie, het jubileumprogramma, meer over de geschiedenis, making-off video’s van de nieuwe kunstwerken en meer lees je op de website.